FOM

NWO - Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek - print-logo

URL voor deze pagina:
https://www.fom.nl/nieuws/onderzoeksnieuws/2005/12/16/massamicroscoop-meet-verdeling-van-biomoleculen-in-cellen-en-weefsel/

Geprint op:
23 februari 2017
10:39:57

Alles2005200420032002200120001999

Massamicroscoop meet verdeling van biomoleculen in cellen en weefsel

2005/21

Het leven op het niveau van een cel kan worden beschouwd als een dynamisch moleculair landschap. Daarin zijn tal van functionele biomoleculen tegelijk aanwezig en aan het werk: DNA, eiwitten, suikers, peptiden, lipiden, hormonen en zo meer. Om de relatie tussen de verdeling van deze moleculen in een biologisch weefsel en hun functioneren beter te begrijpen, bijvoorbeeld bij het ontstaan van ziektes als kanker of Alzheimer, zijn nieuwe moleculaire afbeeldingtechnieken nodig. In het FOM-Instituut voor Atoom- en Molecuulfysica (AMOLF) in Amsterdam hebben onderzoekers een massamicroscoop ontwikkeld die snel en met een nauwkeurigheid van een duizendste millimeter gelijktijdig de identiteit en de verdeling van biomoleculen in biologisch weefsel of een cel kan vaststellen. FOM-onderzoeker Stefan Luxembourg promoveert op 19 december 2005 aan de Universiteit Utrecht op de ontwikkeling en toepassing van deze nieuwe techniek waarbij het niet nodig is de moleculen vooraf van een waarneembaar label te voorzien.

Lees verder

Asymmetrische in keramische supergeleiding

2005/20

Het is bijna twintig jaar geleden dat supergeleiding bij relatief hoge temperaturen werd ontdekt in koperoxideverbindingen, met YBa2Cu3O7 als bekendste voorbeeld van die verbindingen. Waarom deze supergeleidend zijn, is nog altijd onduidelijk. De supergeleiding vindt plaats langs de twee assen in de koperoxidevlakken in deze verbindingen en verdwijnt langs de diagonaal in deze vlakken. De reden hiervoor is onbekend, maar verbergt naar verwachting wel het mechanisme achter de supergeleiding. Onderzoekers van de Stichting FOM en de Universiteit Twente hebben nu gedetailleerde metingen weten te doen aan de supergeleiding langs de assen in de koperoxidevlakken in YBa2Cu3O7. Langs de ene as in de kristalstructuur blijkt de supergeleiding 50% sterker te zijn dan langs de andere as. Dit helpt hopelijk meer inzicht in het mechanisme te krijgen. De onderzoekers publiceren hun bevindingen in de Physical Review Letters van 16 december 2005. De illustratie van figuur 1 staat op de omslag van deze editie.

Lees verder

VU en FOM helpen sterke nanobouwstenen van DNA te construeren

2005/19

Een team van Biofysici van de Vrije Universiteit Amsterdam, Stichting voor Fundamenteel Onderzoek der Materie en de Oxford University in Groot Brittannië heeft een belangrijke stap voorwaarts gezet in het nano-technologisch onderzoek. In het wetenschappelijke tijdschrift Science zijn de bevindingen 9 december 2005 gepubliceerd. Oxford maakte van DNA nanobouwstenen; de VU en FOM lieten met een speciale microscoop zien dat dit ook echt gelukt was en testten hoe sterk de constructie is, iets wat op nanoschaal beslist niet vanzelfsprekend is.

Lees verder

Een wolk van korrels

2005/18

Wat doen druppels op een gloeiende plaat? Zweven! Al in 1756 gaf de Duitse arts Johann Gottlob Leidenfrost een verklaring voor dit verschijnsel. Als de temperatuur van de plaat tenminste 220 graden Celsius is, verdampt de onderkant van de druppel zo snel dat er een dun laagje damp ontstaat. De waterdruppel rust dan op dit 'kussentje' van lucht. Een verschijnsel dat hier sterk aan doet denken, blijkt in korrelig materiaal ook te kunnen bestaan, zo blijkt uit een publicatie van onderzoekers van de Stichting FOM en de Universiteit Twente in de Physical Review Letters van 16 december 2005.

Lees verder

'Eenzame' golf verklaring voor hoge-temperatuur supergeleider?

2005/17

Bijna twintig jaar na de ontdekking van de zogeheten hoge-temperatuur supergeleiders begrijpen natuurkundigen nog altijd niet goed waarom deze verbindingen bij relatief hoge temperaturen dat bijzondere gedrag vertonen. Eén van de mogelijke verklaringen is dat bij supergeleiding - waarbij elektriciteit zonder wrijving door het materiaal stroomt - een zogenaamde spinstroom ontstaat in de vorm van een soliton, een 'eenzame' golf die maar in één richting loopt. De eerste concrete aanwijzingen hiervoor zijn onlangs gevonden in experimenten die door een Europese groep van onderzoekers zijn uitgevoerd bij de hoge-flux onderzoeksreactor van het Instituut Laue-Langevin (ILL), Grenoble, Frankrijk. De wetenschappers onder wie NWO-onderzoeker dr. Dick Visser, publiceren hun bevindingen in het decembernummer van Nature Physics. Een Advanced Online Publication hierover verschijnt op 6 november 2005.

Lees verder

Grootste observatorium ter wereld neemt meest energierijke deeltjes uit het heelal waar

2005/16

Tijdens een wetenschappelijke bijeenkomst op 10 en 11 november 2005 in Malargüe in de Pampa Amarilla in het westen van Argentinië vindt de opening plaats van het Pierre Auger Observatorium. Dit is een internationaal project om deeltjes met extreem hoge energie afkomstig uit het heelal te meten. De meetopstelling heeft een oppervlakte van 3000 km2 , vergelijkbaar met dat van de provincie Utrecht, en is daarmee veruit de grootste detector, die ooit gebouwd is. De speurtocht naar de oorsprong van deze kosmische deeltjes met een extreem hoge energie, waarvan het bestaan bekend is sinds het midden van de vorige eeuw, vormt de heilige graal in het nieuwe vakgebied van de astrodeeltjesfysica, dat zich beweegt op het grensvlak tussen sterrenkunde en natuurkunde. Nederland is een van de 15 internationale partners in het observatorium. In ons land leveren onderzoekers en technici van de Stichting Astronomisch Onderzoek in Nederland (ASTRON), het instituut voor Mathematica, Astrofysica en Deeltjesfysica (IMAPP) van de Radboud Universiteit Nijmegen, het Kernfysisch Versneller Instituut (KVI) in Groningen, en het Nationaal Instituut voor Kernfysica en Hoge-energiefysica (NIKHEF) in Amsterdam een bijdrage aan het observatorium. Metingen aan deze extreem energierijke deeltjes zullen een waardevolle aanvulling betekenen op experimenten in de grootste deeltjesversnellers op aarde en een bijdrage leveren aan het snelgroeiende nieuwe vakgebied van de astrodeeltjesfysica.

Lees verder

Nobelprijs Natuurkunde 2005

Theodor (voor de collega's Ted) Hänsch werd al langere tijd als een kandidaat voor een Nobelprijs beschouwd, zegt prof.dr. Wim Ubachs van het Lasercentrum van de Vrije Universiteit in Amsterdam. "Hänsch heeft als eerste het concept voor laserkoeling gedefinieerd en ook zijn werk aan precisiespectroscopie van waterstof waren al een Nobelprijs waard geweest." Twee vaste medewerkers uit de groep van Ubachs, Kjeld Eikema en Wim Vassen, hebben als postdoc bij Hänsch gewerkt. Naast de groep van Ubachs werkt in Nederland ook het Nederlands Meetinstituut (NMi) aan frequentiekammen. "Het werk van Hänsch, dat tot de ontwikkeling van optische frequentiekammen heeft geleid, is cruciaal geweest voor technieken om attoseconde laserpulsen te kunnen maken," zegt prof.dr. Marc Vrakking van het FOM-Instituut voor Atoom- en Molecuulfysica in Amsterdam. Zijn groep werkt momenteel nauw samen met de groep van Ferenc Krausz, die (in het instituut…

Lees verder

Detectie en aanpak van geheugenverlies van quantumbits

2005/15

Quantumcomputers worden gezien als een nieuw type computer dat voor sommige bewerkingen enorm veel sneller zal zijn dan bestaande computers. Als mogelijke basis voor een quantumcomputer kan een eigenschap van elektronen worden gebruikt die spin wordt genoemd. De elektronspin gedraagt zich als een soort mini-staafmagneetje, waarvan de richting twee kanten uit kan wijzen. Elk elektron kan daarom in twee toestanden verkeren, waarbij elke toestand informatie kan voorstellen en volgens de wetten van de quantummechanica zelfs tegelijkertijd. Het is voor een quantumcomputer wel absoluut essentieel dat spintoestanden voldoende lang behouden blijven. Dat blijkt in de te gebruiken kleine halfgeleidende structuren (ofwel quantumbits) niet het geval. De atoomkernen van het materiaal kunnen de elektronspins verstoren, met vrijwel onmiddellijk geheugenverlies van de quantumbits tot gevolg. Onderzoekers van het Kavli Institute of Nanoscience in Delft, de Stichting FOM en de Universiteit van Regensburg in Duitsland hebben nu ontdekt dat het geheugenverlies dramatisch kan worden ingeperkt als ze twee elektronspins heel dicht bij elkaar brengen. Daardoor koppelen de spins zo sterk met elkaar dat de effecten van de atoomkernen sterk worden verminderd. Bovendien hebben de onderzoekers gevonden dat de atoomkernen in een bepaalde oriëntatie kunnen worden gebracht. Hiermee wijzen ze op de mogelijkheid om de effecten van de atoomkernen nog verder te verminderen. Ze publiceren erover in de Science van 26 augustus 2005.

Lees verder

Omkerende convectierol: begrepen en bevestigd

2005/14

Uit geofysisch onderzoek is bekend dat het magneetveld van de aarde met een onregelmatige periode van honderdduizenden jaren ompoolt. De oorzaak van die richtingsverandering van het veld moet liggen in de vloeibare buitenkern van de aarde, maar er bestaat geen afdoende verklaring voor. Theoretisch onderzoek aan turbulente convectie door onderzoekers bij de Universiteit Twente biedt nu mogelijk een model om zo'n omkering te begrijpen. Zij publiceren hierover in het vooraanstaande vakblad Physical Review Letters. Hun artikel werd op 18 augustus 2005 online geplaatst en verschijnt binnenkort in druk.

Lees verder

Elektronenparen in supergeleiders gesplitst, quantummechanische verwantschap behouden

2005/13

Wetenschappers van de Stichting FOM en het Kavli Instituut voor Nanoscience in Delft zijn erin geslaagd om elektronen die normaliter in paren door supergeleiders bewegen, te splitsen zonder hun quantummechanische verwantschap te verbreken. De vorming van elektronenparen (de zogenaamde Cooperparen) is zozeer een fundamentele eigenschap van supergeleiders dat het Delftse resultaat een doorbraak genoemd mag worden. Het legt de grondslag voor een supergeleidend element dat paren van verwante elektronen kan injecteren in nano-elektronische circuits. Een dergelijk elektronisch element wordt als belangrijk onderdeel gezien van de toekomstige quantumcomputer. De onderzoekers publiceerden hun bevindingen onlangs in de Physical Review Letters.

Lees verder
Pagina binnen deze categorie: 1 2 3 4 10 11 12 van 12