FOM

NWO - Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek - print-logo

URL voor deze pagina :
https://www.fom.nl/personeelsinformatie/werk-en-arbo/werkenmetstraling/niet-ioniserende-straling/wat-zijn-de-risicos-van-niet-ioniserende-straling/

Geprint op :
24 maart 2017
18:54:54

Algemene risico's

Afhankelijk van de energie en de blootstellingduur kan niet-ioniserende straling leiden tot lokale opwarming of kunnen er fotochemische reacties optreden met soms blijvende schade. Blootstelling dient dan ook zoveel mogelijk te worden beperkt. Verkeerd of onjuist gebruik en verkeerd ontwerp verhogen de kans op lichamelijke schade. 

Specifieke risico's

Risico's bij Ultraviolet licht (UV) (100 – 400 nm)
Ultraviolet licht wordt uitgezonden door (hete) lichtbronnen zoals de zon, gloeilampen, halogeenlampen, UV-lampen, zonnebanken, lasbogen (elektrisch lassen) en gasontladingslampen (o.a. kwiklampen).
Overmatige blootstelling vormt voornamelijk een gevaar voor de huid en de ogen. Acute effecten zijn zonnebrand en ontsteking van het hoornvlies (lasoog). Lange termijneffecten zijn huidkanker, huidverdikking, vroegtijdig verouderen van de huid en vertroebeling van de ooglens (staar). Lees hier welke maatregelen je kunt treffen.

Risico's bij zichtbaar licht en infrarode straling (IR) (0,4 - 1000 μm)
Bij het werken met hoge temperaturen komt infrarode straling vrij zoals bij lassen, smeden, glasblazen, warmtelampen, plasmabronnen.
De grootste risico's zijn voor ogen en huid. In het infrarode gebied geeft het IR‑A gebied het grootste risico (netvliesschade en grauwe staar). IR‑B en -C zijn minder gevaarlijk maar kunnen na langdurige blootstelling hoornvliesschade veroorzaken. De ogen zijn ook gevoelig voor overmatig licht. Het grootste risico wordt gelopen bij 400-500 nm ("blue light hazard"). De huid kan brandwonden oplopen.  Lees hier welke maatregelen je kunt treffen.

Risico's bij radio- en microgolfvelden (10 MHz – 300 GHz)
Bronnen van radio- en microgolfstraling zijn hoogfrequent generatoren (gyrotrons, klystrons etc.) en - zenders, microgolfovens, industriële RF-heaters, radio- en televisiezendantennes, radarinstallaties en GSM-telefoons. Basisstations voor huistelefonie zijn zwakke bronnen. 

Blootstelling
Blootstelling aan elektromagnetische velden in dit frequentiegebied leidt tot opwarmen van de blootgestelde weefsels omdat deze de radio- en microgolfenergie absorberen en in warmte omzetten. De hoogte van de frequentie bepaalt de indringdiepte in het lichaam.
De opwarming door deze straling is het meest gevaarlijk voor de hersenen, ogen, geslachtsdelen, maag, lever en nieren.
De indringdiepte van de straling is frequentieafhankelijk. Indien resonanties optreden in delen van het lichaam kan de schade toenemen.
Wereldwijd varieert het maximaal aanvaardbare stralingsniveau van 10 mW/cm2 tot 0,1 mW/cm2. FOM hanteert een maximum stralingsniveau van 1 mW/cm2. Lees hier welke maatregelen je kunt treffen.

Risico's bij laagfrequente velden (300 Hz – 10 MHz)
Tot 100 kHz is alleen de geïnduceerde stroomdichtheid en de interne elektrische veldsterkte van belang. Bij blootstelling aan velden met een frequentie groter dan 100 kHz wordt ook de specifieke geabsorbeerde energie van belang. De energieabsorptie vindt in het hele lichaam plaats maar niet overal evenveel.
De grenswaarde van energieabsorptie, gebaseerd op de geïnduceerde stroomdichtheid en op de specifieke absorptiesnelheid (SAR, W/kg), bedraagt 1 W/kg.

Risico's bij statische velden en zeer laagfrequente (ELF) velden (0 – 300 Hz)
Statische velden zijn over het algemeen natuurlijke velden zoals aardmagnetisme en velden ontstaan door wrijving.
Voorbeelden: velden ontstaan in de directe omgeving van bovengrondse hoogspanningsleidingen en stroomdragers, in industriële elektrolyseprocessen en in supergeleidende en conventionele magneten (magneetvelden).

Blootstelling
Van statische elektrische velden zijn geen biologische gevolgen waargenomen. Het belangrijkste risico is de elektrische schok bij aanraking van een voorwerp. 
Statische magneetvelden veroorzaken geringe elektrische potentiaalverschillen in bloedvaten. Gevolgen hiervan zijn niet bekend. 
Laagfrequente wisselende velden wekken in het lichaam elektrische stromen op met dezelfde grootte als de elektrische stromen veroorzaakt door het lichaam zelf en kunnen direct spieren en zenuwen activeren. Er zijn geen blijvende nadelige gevolgen bekend. 

Korte termijn risico's

  • Kunstmatige onderdelen of hulpmiddelen voor het menselijk lichaam zoals pacemakers en ferromagnetische implantaten (limietwaarde 0,5 mT) kunnen worden beïnvloed.
  • Magneetstrips van bankpasjes, creditcards en computerdiskettes (bij > 1 mT) kunnen worden ontladen.
  • Bij fluxdichtheden > 3 mT kunnen metalen onderdelen naar het magneetveld worden toegetrokken. 

Lange termijn risico's
Hier is veel onderzoek naar gedaan. Het algemene beeld is dat er geen of een zeer zwakke relatie is tussen gezondheid en ELF. 

Lees hier welke maatregelen je kunt treffen.